Voeding en leefstijl

Als u zwanger wilt worden én als u zwanger bent, is het extra belangrijk om gezond en gevarieerd te eten.

 

Voedingsadvies in zwangerschap

Alles op een rijtje:

  • Eet alleen vlees dat goed doorbakken is.
  • Eet geen rosbief, filet americain, tartaar, carpaccio of ander rauw vlees. Vleeswaren als rauwe ham, rookvlees, bacon en worst zijn wel veilig.
  • Was alle groenten goed.
  • Zorg dat het gekookte eten niet in contact komt met rauwe voedingsmiddelen.
  • Eet geen zachte kaas van rauwe melk (au lait cru).
  • Wees voorzichtig met gerookte zalm en andere vissoorten die vacuüm zijn verpakt.
  • Zie ook de website van het voedingscentrum:

Listeria

Listeria is een bacterie die veel voorkomt in het vervuild water, in de grond, in veevoer en in (dierlijke) ontlasting. U kunt de bacterie in uw lichaam krijgen via rauwe en gerookte levensmiddelen. Maar de bacterie kan ook voorkomen op het aanrecht, in de afwasborstel of in het vaatdoekje. Als u iets eet waar per ongeluk de listeriabacterie in zit, kunt u een voedselvergiftiging krijgen. Deze voedselvergiftiging kan in de zwangerschap schadelijk zijn voor uw kind. De kans dat u door listeria een voedselvergiftiging krijgt is klein, jaarlijks zijn er 40-60 gevallen van listeria besmetting bekend. Toch kunt u beter geen levensmiddelen eten waar misschien listeria in zit.

Waar kan listeria in zitten?

  • Zachte kaas die van rauwe melk is gemaakt. Kaas van rauwe melk kunt u herkennen aan de aanduiding ‘au lait cru’ op de verpakking. Staat er niets op het etiket? Dan is de kaas gemaakt van gepasteuriseerde melk. U kunt het dan gewoon eten. Harde Nederlandse boerenkaas wordt ook gemaakt van rauwe melk, deze kunt u gewoon eten, de listeria kan hierin niet overleven.
  • Producten die u gekoeld moet bewaren, bijvoorbeeld kant-en-klaarmaaltijden en salades. Hoe langer u die bewaart, hoe meer kans dat de listeriabacterie erin komt. Daarom is het beter om deze producten snel te eten nadat u ze hebt gekocht.
  • Vacuümverpakte vis, zoals gerookte zalm. Deze vissoorten in een vacuümverpakking kunt u in principe lang bewaren. Maar daardoor kunnen er steeds meer listeriabacteriën in komen. Zoveel dat het schadelijk kan zijn. Daarom moet u voorzichtig zijn met deze vis. Gebruik deze vissoorten alleen in warme gerechten: als de vis warmer wordt dan 85 graden, gaat de listeriabacterie dood. Eet de vacuümverpakte gerookte vis dus niet in koude gerechten of op een toastje.

 

Toxoplasmose

De toxoplasma gondii is een parasiet. Deze parasiet veroorzaakt de infectieziekte toxoplasmose. Als u besmet bent, kunt u allerlei vage klachten krijgen. Bijvoorbeeld:

  • Moeheid
  • Lusteloosheid
  • Dikke klieren
  • Koorts
  • Huiduitslag

Vaak weet u niet dat u besmet bent. Na een paar weken of maanden is de ziekte over. Uw lichaam heeft dan antistoffen gemaakt: u bent dan immuun voor toxoplasmose. Als u tijdens de zwangerschap besmet raakt met toxoplasmose, kan uw kind een ernstige infectie krijgen. Daar is niets tegen te doen. De meeste mensen weten niet of ze immuun zijn voor toxoplasmose. En met een test weet u het vaak nog niet zeker. Probeer daarom besmetting te voorkomen als u zwanger bent.

Waar kan de toxoplasmose parasiet in zitten?

  • In rauw vlees en op rauwe groente. Was daarom groentes heel goed en bak het vlees goed door. Het mag niet meer rood zijn van binnen. Eet ook geen producten die van rauw vlees zijn gemaakt, zoals rosbief, filet americain, tartaar of carpaccio.
  • In kattenpoep. Laat daarom tijdens de zwangerschap de kattenbak door iemand anders verschonen. Kan dat niet? Gebruik dan handschoenen en was de handschoenen voordat u ze uittrekt. Was daarna ook u handen. U kunt natuurlijk ook wegwerphandschoenen gebruiken. Gebruik ook handschoenen tijdens het tuinieren en was u handen daarna.

 

Vitamine A

Te veel vitamine A kan schadelijk zijn voor uw kind. In lever zit veel vitamine A. Eet hier weinig van of eet het niet. Lever zit in: leverworst, leverpastei, paté, Hausmacher, Berliner en leverkaas. Eet hiervan niet meer dan één boterham per dag.

 

En verder

In roofvissen, zoals zwaardvis, haai, koningsmakreel en verse tonijn, kan veel kwik zitten. Dat is niet gezond. Eet hier daarom weinig van.
Er bestaan veel verhalen over kaneel. In normale hoeveelheden is het helemaal niet gevaarlijk. U kunt dus gewoon appeltaart, ontbijtkoek en speculaas eten

 

Vegetarisch eten

Vegetarisch eten tijdens de zwangerschap is geen probleem. Let er wel extra goed op dat u genoeg vitamine B en ijzer binnen krijgt. Vitamine B zit in volkoren producten, aardappelen, peulvruchten, eieren, zuivelproducten en vleesvervangers. Eet deze producten daarom regelmatig. Eet u helemaal geen dierlijke producten, zoals melk, kaas en eieren? Dan raden we u aan om naar een diëtist te gaan. De diëtist kan beoordelen of uw lichaam nog genoeg vitaminen, mineralen en bouwstoffen krijgt.

 

Roken

Roken tijdens de zwangerschap heeft mogelijk ernstige gevolgen voor uw kind. De eerste weken weet u niet dat u zwanger bent, en kunnen deze gevolgen al wel een rol spelen, bijvoorbeeld bij de aanleg van de organen van het kind. Niet iedereen weet dat het ongeboren kind er ook last van heeft. Het krijgt tijdens de zwangerschap via de navelstreng voedingsstoffen en zuurstof. Als u rookt, komen ook de schadelijke stoffen van sigaretten via de navelstreng in het bloed van uw kind. Hierdoor krijgt het minder zuurstof, waardoor uw kind minder groeit.

Veel vrouwen denken dat ze niet hoeven te stoppen met roken als ze zwanger zijn. Ze denken dat ze veel stress krijgen als ze stoppen en dat dit nog slechter is voor hun kind dan het roken zelf. Het helpt echter altijd om te minderen en nog meer om te stoppen!

 film over roken en zwangerschap

 

Alcohol

Het is beter om tijdens uw zwangerschap geen alcohol te drinken. Ook niet af en toe een glaasje. In iedere week van uw zwangerschap kan alcohol gevaarlijk zijn voor u kind. In de eerste drie maanden kunnen vooral afwijkingen aan delen van het lichaam of organen ontstaan. U heeft daarbij een grotere kans op een miskraam. In de laatste drie maanden is alcohol gevaarlijk voor de groei van uw kind. Het lichaam neemt alcohol via de maag en de dunne darm op in het bloed. De lever zorgt ervoor dat de alcohol uit het lichaam verdwijnt. Als u drinkt terwijl u zwanger bent, komt de alcohol via het bloed ook in het lichaam van uw kind. Voor uw kind is het moeilijk om deze stof uit het bloed kwijt te raken.

Als straks uw kind geboren is en u geeft borstvoeding, dan komt de alcohol die u drinkt via de moedermelk bij uw kind binnen. Het maakt niet uit of u bier, wijn of sterke drank drinkt.

Wat zijn de risico’s als u alcohol drinkt tijdens uw zwangerschap?

  • De kans is groter dat uw een miskraam krijgt, dat uw kind of te vroeg geboren of dood geboren wordt.
  • Uw kind kan lichamelijke en geestelijke problemen krijgen. Het kan bijvoorbeeld vaak huilen, problemen hebben met slapen of heel erg druk zijn. Maar het kan ook problemen krijgen met leren of een lichamelijke of verstandelijke handicap krijgen.

Kijk voor meer informatie op:

Drugs

Drugs gebruiken in de zwangerschap is gevaarlijk voor uw kind. Zelfs als het kind straks geboren is en ouder wordt, kan het last hebben van de drugs die u tijdens de zwangerschap hebt gebruikt, dit geldt voor hard-drugs maar zeker ook voor soft-drugs gebruik.

Klachten die uw kind kan krijgen:

  • Achterstand met emoties en dingen begrijpen
  • Achterstand met bewegen
  • Lichamelijke afwijkingen

Heeft u hulp nodig bij het stoppen met gebruik van sigaretten, alcohol of drugs? Vraag advies bij een verloskundige, gynaecoloog of uw huisarts.

Zie ook meer informatie over roken, alcohol en drugs in de zwangerschap