Ziektes en kwaaltjes

In een zwangerschap hebben veel zwangeren op enig moment last van 'kwaaltjes'.

Dit zijn klachten die ontstaan door de zwangerschap en over het algemeen vervelend maar niet schadelijk voor u of de baby zijn. Daarbij gaan de meeste klachten na de zwangerschap weer over.

Aambeien

Onder invloed van het hormoon progesteron worden de wanden van de spieren en bloedvaten tijdens de zwangerschap slapper. Dit vergroot de kans op aambeien.  

Wat zijn aambeien?

Aambeien zijn uitstulpingen van bloedvaatjes bij de anus. Deze kunnen erg jeuken en veroorzaken bij harde ontlasting veel pijn. Persen kan de klachten verergeren.

Tips:

Probeer verstopping en harde ontlasting te voorkomen 

  • kies vezelrijk voedsel
  • drink veel water
  • train de sluitspier
  • beweeg regelmatig 
  • ga rustig op het toilet zitten   

Helpt het allemaal niets?

Neem dan contact op met uw verloskundige of gynaecoloog.

Afscheiding

Vaginale afscheiding neemt vaak toe tijdens de zwangerschap. Dat is normaal. De extra afscheiding komt door de verhoogde doorbloeding in het bekkengebied en de vagina. Als de afscheiding niet vies ruikt, is het niet erg. 

Gebruik geen inlegkruisjes, dan gaat het alleen maar ‘broeien’.

Neem contact op met uw verloskundige of gynaecoloog bij

  • pijn
  • jeuk
  • een branderig gevoel
  • een abnormale geur of kleur van de afscheiding   

Bandenpijn

Je groeiende baarmoeder hangt aan 4 banden in je buik. Je kunt als je veel staat of lichamelijk zwaar werk verricht last krijgen van rekkings- of bandenpijn. Plotselinge bewegingen kunnen pijnlijk zijn. Dit kan heftige steken geven aan de zijkant van je buik en richting je liezen en/of vagina. Deze steken zijn onschuldig en verdwijnen vanzelf doordat de banden zich aanpassen aan de groei van je baarmoeder. 

Heb je veel last?

Overleg met je verloskundige en doe rustig aan.

Besmettelijke ziekten

Als u zelf bepaalde besmettelijke kinderziektes krijgt tijdens uw zwangerschap, dan kan dit gevolgen hebben voor de baby.

Het gaat om ziekten waarbij uw vlekjes op de huid krijgt zoals

  • waterpokken 
  • rode hond
  • de vijfde ziekte 

Heeft u zelf deze ziektes nooit doorgemaakt en bent u in contact geweest met iemand die deze besmettelijke ziekte heeft?

Neem dan contact op met uw verloskundige of huisarts.

www.rivm.nl

Bloedarmoede

Last van duizeligheid, vermoeidheid, hoofdpijn of ben je snel kortademig?

Dan kunt u last hebben van bloedarmoede. Dat betekent dat er te weinig rode bloedcellen in het bloed zitten of dat de rode bloedcellen niet goed werken. Overigens is meestal uw zwangerschap zelf de reden van deze klachten en zijn ze dus onschuldig.

Wat is bloedarmoede?

In de rode bloedcellen zit hemoglobine (Hb). Hb is nodig om zuurstof via het bloed naar de cellen in het lichaam te vervoeren. Het Hb-gehalte is de verhouding tussen de hoeveelheid Hb en de rest van het bloed. Tijdens de zwangerschap is het Hb-gehalte altijd wat lager dan buiten de zwangerschap. Dat komt omdat je in je zwangerschap meer bloed in je lichaam hebt, met verhoudingsgewijs meer vocht (plasma) dan rode bloedcellen.

Je kunt bloedarmoede hebben door:

  • uw zwangerschap
  • ijzertekort
  • vitaminetekort, zoals foliumzuur- of vitamine B12-tekort
  • bloedziekte, zoals sikkelcelanemie of thalassemie

Symptomen:

  • gevoel van flauwvallen
  • kortademigheid
  • hartkloppingen
  • weinig eetlust
  • vermoeidheid 
  • transpireren
  • duizeligheid
  • oorsuizen
  • bleekheid
  • hoofdpijn
  • versnelde hartslag (bij ernstige bloedarmoede)

Let op: deze klachten komen in de zwangerschap ook vaak voor zonder bloedarmoede. 

Risico op bloedarmoede

Er bestaat een grotere kans op bloedarmoede wanneer uw

  • tiener bent
  • binnen een jaar na de geboorte van uw vorige kind zwanger bent
  • u vegetariër bent of juist weinig groenten eet
  • als u of uw ouders niet uit West-Europa komen
  • als uw zwanger bent van een meerling
  • als uw een bloedziekte als sikkelcelanemie of thalassemie heeft

Voorkomen

Bloedarmoede is niet altijd te voorkomen. Als u gezond en gevarieerd eet, krijgt u in principe voldoende bouwstoffen binnen om rode bloedcellen (en hemoglobine) aan te maken. Als u veel vitamine C bij uw maaltijden eet of drinkt, neemt u lichaam de ijzer uit de voeding sneller op. Melkproducten, koffie en thee bij de maaltijd remmen de opname van ijzer juist.

IJzerrijke producten:

  • graanproducten: bruin- of volkorenbrood, volkorenpasta, muesli, zilvervliesrijst
  • vlees, vis (vooral kabeljauw, haring en sardientjes) en eieren
  • aardappelen en peulvruchten (bruine en witte bonen, linzen en sojabonen)
  • groenten zoals spinazie, andijvie, broccoli, courgette, doperwten, tomatenpuree
  • appelstroop, gedroogd fruit (abrikozen en vijgen) en noten

Medicijngebruik bij bloedarmoede:

De behandeling van bloedarmoede hangt af van de oorzaak. Bij een ijzertekort kan de verloskundige of gynaecoloog ijzertabletten voorschrijven. In alle andere gevallen zal uw huisarts of gynaecoloog een behandeling met u afspreken. 

Bloedend tandvlees

Het is belangrijk het tandvlees en de tanden gezond te houden tijdens de zwangerschap. Door hormoonveranderingen in de zwangerschap heeft u meer kans op het krijgen van ontstekingen in de mond. Het tandvlees gaat hierdoor sneller bloeden en is gevoeliger. 

Er zijn aanwijzingen dat ontsteking van het tandvlees kan leiden tot vroeggeboorte. 

Tips

  • Poets uw tanden 2 keer per dag met een zachte tandenborstel 
  • Flos elke dag
  • Neem bij pijn contact op met uw tandarts   

Bloedverlies

Bloedverlies tijdens de zwangerschap komt vaak voor, vooral in de eerste 3 maanden van de zwangerschap. Dit kan verschillende oorzaken hebben, bijvoorbeeld innesteling van de vrucht in de baarmoeder of een wondje op de baarmoedermond. Soms is een miskraam de reden van bloedverlies.

Bloedverlies in de eerste maanden van de zwangerschap kan verschillende oorzaken hebben. Vaak is het bloedverlies onschuldig en stopt het vanzelf. Dit bloedverlies kan bijvoorbeeld komen door innesteling van de bevruchte eicel in de baarmoeder of afwijkingen aan de baarmoedermond, zoals een poliep of ontsteking. Dit beïnvloedt de zwangerschap niet. Het kan wel vervelend zijn, omdat het bloedverlies ook optreedt na het vrijen of na harde ontlasting.

Heeft u tijdens uw zwangerschap bloedverlies dan mag u altijd contact opnemen met uw verloskundige of gynaecoloog.

Brandend maagzuur

Maar liefst 50 tot 75 procent van de zwangere vrouwen krijgt last van maagzuur. Meestal begint dat al in de 5e maand en naarmate de zwangerschap vordert kan het erger worden. 

Tips:

  • eet minder of geen vet eten, uien, pittig gekruid eten en sterke koffie
  • probeer eens 6 kleine maaltijden per dag in plaats van 3 grote
  • vanillevla kan verlichting bieden.

Worden de klachten erger?

Neem dan contact op met uw verloskundige of gynaecoloog. Zij kan eventueel maagzuurremmers voorschrijven.

Harde buiken

Tijdens de zwangerschap zullen de spieren van de baarmoeder af en toe samentrekken. Dit zijn ‘harde buiken’. Harde buiken geven geen ontsluiting. Naarmate de uitgerekende datum dichterbij komt, kunt u vaker last krijgen van harde buiken. Ze worden dan ook gevoeliger. Zeker in de laatste weken zijn harde buiken vrij normaal. Harde buiken kunnen geen kwaad. Sterker nog: ze zijn zelfs bevorderlijk voor de hersenontwikkeling van uw baby. 

Als de harde buiken vaker voorkomen, neem dan contact op met uw verloskundige of gynaecoloog. 

Het is vaak een teken dat u rustiger aan moet doen. 

Jeuk

De lever kan door alle hormoonveranderingen minder goed functioneren. Hierdoor komen er meer galzouten in de bloedbaan en dat kan jeuk veroorzaken. Vroeg of laat in de zwangerschap krijgt 20% van de vrouwen te maken met een vorm van zwangerschapsjeuk. Vaak begint het op de buik en breidt het zich uit over het hele lichaam. Huiduitslag komt niet vaak voor in combinatie met de jeuk. 

Tips

  • Draag katoenen kleren
  • Probeer niet te krabben
  • Neem wisselbaden waarbij u eindigt met koud water
  • Leg ijskompressen op de huid
  • Drink minimaal 2 liter water per dag om afvalstoffen beter af te kunnen voeren
  • Neem geen koffie, thee (wel kruidenthee), alcohol, cacao, tabak en suiker

Heeft u een vorm van huiduitslag dan is het verstandig dit aan de verloskundige of huisarts te laten zien. De meeste vormen van zwangerschapsjeuk hebben geen invloed op de gezondheid van de baby. Een paar dagen na de bevalling is de jeuk meestal weer verdwenen. 

Misselijk

Vooral in de eerste 3 tot 4 maanden van de zwangerschap kunt u last hebben van (ochtend)misselijkheid en overgeven. 

Tips

  • eet voordat u opstaat al iets lichts zoals een cracker of beschuitje en sta daarna rustig op
  • drink geen koffie of cola
  • eet geen te vet, gasrijk (kool) of zout voedsel 
  • eet kleine beetjes verdeeld over de dag.

U merkt zelf welke voeding u het beste verdraagt.

Extreme misselijkheid? Neem dan contact op met uw verloskundige of gynaecoloog.

Obstipatie

Tijdens de zwangerschap werken je darmen wat trager. Dat komt door de verandering van je hormonale huishouding en doordat je baarmoeder groter wordt en deze de darmen verdrukt. Daardoor komt de ontlasting minder vaak en is deze ook harder. Dit kan pijnlijk zijn en aambeien veroorzaken. Ook kan je door de harde ontlasting en/ of aambeien soms wat bloedverlies hebben als je moet poepen. 

Tips

  • Eet vezelrijk voedsel, zoals rauwkost, fruit en volkoren
  • Zorg dat u ongeveer 2 liter per dag drinkt, maar drink niet te veel cafeïnehoudende drankjes zoals koffie 
  • Blijf in beweging; dat activeert de darmen
  • Let op uw houding op het toilet: neem de tijd om naar het toilet en leun met de rug naar achteren. Zo zorgt u ervoor dat de ontlasting er beter uit kan.   

Pigmentvlekken

Tijdens de zwangerschap kunnen door de zon of zonnebank bruine vlekken in het gezicht ontstaan. Dit wordt ook wel een ‘zwangerschapsmasker’ genoemd.

Voorkom pigmentvlekken

  • gebruik zonnebrandproducten
  • blijf in de schaduw 
  • draag een hoed 

Heeft u de pigmentvlekken al?

Dan is er helaas niet veel aan te doen.
Meestal verdwijnen de pigmentvlekken na de zwangerschap vanzelf weer.  

Psychische problemen

POP-poli

POP staat voor Psychiatrie, Obstetrie, Pediatrie. De POP-poli is er voor zwangere en net bevallen vrouwen die somber, angstig of verward raken en die het krijgen van een kind niet als een blijde gebeurtenis zien. In een POP-poli werken de psychiater, kinderarts en gynaecoloog samen. In een gezamenlijk gesprek adviseren en begeleiden zij vrouwen met angstklachten, depressieve en/of psychotische aandoeningen of die medicijnen tegen deze klachten gebruiken tijdens de zwangerschap.

Zwangerschap gaat vaak gepaard met veel verschillende, soms wisselende of tegenstrijdige gevoelens. U kunt sneller van slag zijn. De ene keer heel blij, dan weer verdrietig of somber zijn. Dit kan komen door alle veranderingen in uw leven maar ook door de hormonen. Wisselende stemmingen zijn normaal. 

 

Onzekerheid en twijfels

Na een positieve zwangerschapstest heeft u vroeg of laat misschien last van onzekerheden en twijfels. Dat is niet zo vreemd, want het leven van u en uw partner verandert compleet. Onzekerheden en twijfels zorgen ervoor dat u alvast voor de geboorte van uw kind nadenkt over de toekomst. Deel uw twijfels met uw partner of met andere zwangere vrouwen, met uw verloskundige of gynaecoloog. 

 

Depressie

Iedere vrouw heeft tijdens de zwangerschap wel eens last van onzekerheid, twijfels of voelt zich somber. Dat hoort erbij en meestal zijn deze gevoelens tijdelijk. Ongeveer 10 tot 15 procent van alle zwangere vrouwen heeft echter last van psychische problemen. Ze voelen zich regelmatig somber en krijgen soms zelfs te maken met een depressie.

Als u vaak moet huilen, u zich heel ellendig voelt en u zich afvraagt of het leven nog wel zin heeft, is het belangrijk dit te delen. Ook als u dingen niet meer kunt relativeren, u geen plezier heeft in dingen, geen eetlust heeft en alleen maar aan sombere dingen kunt denken is het tijd om hulp te zoeken. U kunt altijd bij uw verloskundige of huisarts terecht voor een doorverwijzing voor goede hulp. 

Rug- en bekkenpijn

Tijdens de zwangerschap kunt u last krijgen van uw rug en/of bekken. Dit kan komen doordat u door het gewicht van uw buik anders gaat staan, maar ook doordat de de verbindingen tussen uw botten verweken. 

Als u goed op uw houding let, kunt u zwangerschapsgerelateerde rug- en bekkenklachten voorkomen of verminderen. 

Houdingsadviezen

  • Lichaamsgewicht verdelen over beide benen/voeten
  • Drukverdeling op de voeten; op de hielen en buitenkant van de voeten
  • Knieën zijn los en dus niet overstrekt of op slot
  • Basisstabilisatie: Bekkenbodemspieren zijn licht aangespannen, dwarse buikspieren aanspannen (net alsof u uw buik inhoud bij het dichtknopen van een iets te strakke broek)
  • Bekken kantelt iets naar achteren door de basisstabilisatie. Tijdens de zwangerschap kantelt het bekken namelijk iets meer naar voren dan normaal door het verplaatsen van het zwaartepunt in het lichaam, maar dit kan klachten tot gevolg hebben
  • Schouders naar achteren en ontspannen laten hangen
  • Nek en hoofd recht boven de schoudergordel. Kin eventueel iets intrekken
  • Symmetrische houding: let op dat je bij staan en zitten je lichaamsgewicht gelijkmatig verdeeld

Spataderen

Sommige vrouwen krijgen tijdens de zwangerschap spataderen aan de benen. Soms komen ze ook in de schaamlippen voor. Na de bevalling nemen spataderen snel in grootte af. Blijven ze daarna nog zichtbaar dan zijn er ook mogelijkheden om ze te laten verwijderen. 

Tips

  • Zorg dat u regelmatig beweegt
  • Probeer lang staan en lang zitten te voorkomen
  • Gebruik als u zit of ligt een krukje of een kussen om uw benen hoog te leggen
  • Het dragen van elastische (steun)kousen helpt de klachten van spataderen te verminderen.   

Striae

Door de snelle groei van de buik en borsten kunnen de elastische vezels van de huid scheuren, waardoor paarsrode strepen ontstaan: striae.

Striae wordt veroorzaakt door een snelle uitzetting van de huid.

Na verloop van tijd vervagen deze strepen wel en worden lichter van kleur, maar zullen nooit helemaal meer verdwijnen. 

Vaak plassen

Tijdens de zwangerschap moet u vaker plassen dan normaal. Dat komt omdat de steeds groter wordende baarmoeder op uw blaas drukt, doordat de urineleiders tijdens de zwangerschap wijder open staan en de blaaswand tijdens de zwangerschap wat slapper is. Hierdoor heeft u snel het gevoel dat u moet plassen. 

Blaasontsteking

Als u heel vaak moet plassen en als het plassen pijnlijk is, kan dat door een blaasontsteking komen. Wanneer u niet helemaal ‘uitplast’, is de kans op een blaasontsteking groter. 

Antibiotica

Vermoedt u een blaasontsteking, breng dan een potje urine voor controle naar de huisarts. Als blijkt dat u een blaasontsteking heeft, krijgt u een antibioticakuur. Dit is niet gevaarlijk voor de baby. 

Vermoeidheid

Vooral in de eerste 3 maanden van de zwangerschap kunt u erg moe zijn. Veel vrouwen kunnen de hele dag door slapen. Dat komt door hormonale veranderingen. Zelden is bloedarmoede de oorzaak. 

Rust uit

Geef als het even kan toe aan die vermoeidheid en rust wanneer het kan. 

Vocht vasthouden

Tijdens de zwangerschap houdt het lichaam meer vocht vast. Dit kan gemiddeld wel 2 tot 3 liter zijn. Vooral in de laatste maand van de zwangerschap merkt u dit aan gezwollen handen, voeten en gezicht. Het vasthouden van vocht kan in principe geen kwaad, zolang uw bloeddruk normaal blijft.

Tips

  • Blijf drinken 
  • Beweeg regelmatig
  • Leg uw benen wat hoger als u zit of ligt